(1 голосов, средний: 5,00 из 5)

Тэрытарыяльны абсяг беларускай народнай мовы – 7

Ніна Баршчэўская

Беларускі эміграцыйны часопіс „Навіны зь Беларусі”, які выдаваўся ў Нью-Ёрку з 1963 году Камітэтам Радыё Свабода (да 1969 году выйшла 143 нумары), зьвярнуў увагу на дасьледаваньне Ўладзімера Анічэнкі пад назовам Беларуска-ўкраінскія пісьмова-моўныя сувязі (Мінск 1969), у якім аўтар сынтэтызаваў літаратурна-пісьмовыя нормы старабеларускае мовы з адлюстраванымі ў ёй фактамі жывое народнае мовы ў адзіную стройную сыстэму. Але гэта не галоўнае дасягненьне працы У. Анічэнкі – паведамляе нью-ёрскі часопіс (Беларуска-ўкраінскія моўныя сувязі, у: „Навіны зь Беларусі”, № 18 (137), Нью-Ёрк, 30 верасьня 1969, с. 4-5), спасылаючыся на публікацыю Яўгена Камароўскага Моўныя сувязі народаў-братоў (у: „Звязда”, 23.09.1969). У. Анічэнка зрабіў даволі ўдалую спробу параўнальна-гістарычнага вывучэньня беларуска-ўкраінскіх пісьмовых сувязяў у далёкія ад нас часы.

„Вызначаная тэма грунтуецца на багатым фактычным матар’яле беларускіх і ўкраінскіх першакрыніц – рукапісных сьпісак і старадрукаваных выданьнях, многія зь якіх уведзеныя ў навуковы ўжытак упяршыню. [...] У. Анічэнка грунтоўна апісаў важнейшыя спэцыфічныя моўныя зьявы ў літаратурна-пісьмовым разьвіцьці Беларусі і Ўкраіны на працягу XІV-XVІІ стагодзьдзяў. У той час тэрыторыя Беларусі й большая частка Ўкраіны знаходзіліся ў складзе Вялікага Кніства Літоўскага, а пазьней – Рэчы Паспалітае. [...]

На аснове стараннага вывучэньня багатага фактычнага матар’ялу аўтар даказаў, што на Беларусі й Украіне з даўных часоў існавалі дзьве самастойныя (беларуская і ўкраінская) жывыя мовы , але з XІV да XVІІ стагодзьдзя Беларусы й Украінцы карысталіся па сутнасьці агульнай літаратурна-пісьмовай мовай. Агульнасьць гэтае мовы ў кнізе тлумачыцца аднолькавым гістарычным лёсам Беларусаў і Ўкраінцаў у межах Вялікага Кніства Літоўскага й Рэчы Паспалітае, агульным паходжаньнем іх культуры й інш. Асобнае месца займае ў дасьледаваньні У. Анічэнкі рашчапленьне адзінае беларуска-ўкраінскае літаратурнае мовы на самастойныя – беларускую й украінскую. Гэты працэс аўтар наглядае ў пісьменнасьці XVІІ стагодзьдзя. [...] Аўтар паадрабязна спыняецца на ўдзельнай вазе беларусізмаў ува ўкраінскай пісьменнасьці й украінізмаў – у беларускай. Пры гэтым ён адзначае, што беларусізмы больш інтэнсыўна пранікалі ў пісьмовыя помнікі, створаныя на Ўкраіне ў XІV-XVІІ стагодзьдзях.

Што датычыць беларускае пісьменнасьці, то яна прыкметна ўзбагачалася за кошт украінізмаў у XVІI стагодзьдзі. Прычыну такое зьявы аўтар бачыць у тым, што на тэрыторыі Беларусі, уключаючы й віленскія землі, на працягу XІV-XVІІ стагодзьдзяў стваралася больш пісьменнасьці, чым на Ўкраіне. Нярэдка беларускія помнікі перапісваліся або перадрукоўваліся на ўкраінскай тэрыторыі з захаваньнем моўных асаблівасьцяў арыгіналаў. У XVІІ стагодзьдзі наглядалася адваротная зьява: многія помнікі, што ўзьнікалі на Ўкраіне, мелі шырокае распаўсюджаньне й на беларускіх землях. [...] Дастаткова спаслацца тут на скарынінскія друкаваныя выданьні, якія перапісваліся на Ўкраіне з прадмовамі й пасьляслоўямі Скарыны. Яркім узорам у гэтых адносінах зьяўляецца Васіль Жугалёў зь Яраслаўля-Галіцкага, які ў 1568 г. перапісаў шэсьць перакладных кнігаў Скарыны. Альбо такі факт. Літоўскія статуты (1529, 1566, 1588 гг.) узьнікалі на беларускай тэрыторыі, куды ўваходзілі й віленскія землі, а пазьней перапісваліся й на Ўкраіне. [...]” (Беларуска-ўкраінскія моўныя сувязі, у: „Навіны зь Беларусі”, № 18 (137), Нью-Ёрк, 30 верасьня 1969, с. 4-5)

Дасьледаваньне Ўладзімера Анічэнкі Беларуска-ўкраінскія пісьмова-моўныя сувязі зьяўляецца значным укладам у славянскую лінгвістыку” – адзначаецца на старонках нью-ёрскага часопіса „Навіны зь Беларусі”.




Войти через loginza

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

*

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 

上車盤| 搵樓| 豪宅| 校網| 居屋| 貝沙灣| 美孚新邨| 嘉湖山莊| 太古城| 日出康城| 九龍站 | 沙田第一城| 樓市走勢| 青衣| 西半山| 西貢| 荃灣|

雪茄网购| 雪茄| 哈瓦那雪茄| 雪茄价格| 雪茄烟网购| 雪茄专卖店| 雪茄怎么抽| 雪茄烟| 雪茄吧| 陈年雪茄| 大卫杜夫雪茄| 保利华雪茄| 古巴雪茄品牌| 古巴雪茄| 古巴雪茄多少钱一只| 古巴雪茄专卖网| 烟斗烟丝| 小雪茄| 金特罗雪茄| 帕特加斯d4 | 蒙特雪茄| 罗密欧朱丽叶雪茄| 网上哪里可以买雪茄| 限量版雪茄| 雪茄专卖| 雪茄专卖网| 雪茄哪里买| 买雪茄去哪个网站| 推荐一个卖雪茄的网站| 雪茄烟| 古巴雪茄价格| 雪茄海淘| 雪茄网| 帕拉森雪茄|

橫額| 貼紙| 貼紙印刷| 宣傳單張| 海報| 攤位| foamboard| 喜帖| 信封|

QR code scanner| SME IT| system integration| inventory management system| label printing| Kiosk| Voice Picking| POS scanner| POS printer| System Integrator| printing labels| Denso| barcode| handheld| inventory management| warehouse management| stock taking| POS| Point of sale| Business service| Web Development| app development| mobile app development| handheld device| inventory management software| pos system| pos software| pos hardware| pos terminal| printer hong kong| receipt printer| thermal printer| thermal label printer| qr code scanner app| qr scanner app| online qr code scanner| qr code scanner online mobile| qr code scanner download| mobile solutions| mdm solutions| mobile device management|

邮件营销| Email Marketing 電郵推廣| edm营销| edm| 营销软件| 推广软件| 邮件群发软件| 邮件群发| Mailchimp| Hubspot| Sendinblue| ActiveCampaign| Aweber| 邮件主题怎么写| 邮件主题| 邮件模板| Maichimp| benchmark| SMS|

Tomtop| Online Einkaufen| Zeblaze| XT175| xiaomi m365| xiaomi Roborock S50| Roborock S50| Wltoys| VISUO XS812| Viltrox EF-M2| Vernee T3 Pro| Ulefone Power 5| Tronxy X5S| SONOFF| SJCAM SJ8 PRO| Rowin WS-20| MXQ PRO| MJX Bugs 5W| lixada| LEMFO LEM8| lemfo lem4 pro| LEMFO| koogeek| kkmoon| JJPRO X5| hubsan h501s x4| hubsan h501s| Hubsan| hohem isteady pro| goolrc| Feiyu| Feiyu Tech G6| Ender 3| Creality Ender 3| Bugs 5W| anet a8 3d printer review| Anet| Anet A4| Anet A6| Anet A8| andoer| ammoon| amazfit bip|

electric bike| best electric bike| electric bikes for adults| e bike| pedal assist bike| electric bikes for sale| electric bike shop| electric tricycle| folding electric bike| mid drive electric bike| electric trike| electric mountain bike| electric bicycle| electric bike review| electric fat bike| fat tire electric bike| women's electric bike |

office| 地產代理| 辦公室| Property Agent| Hong Kong Office Rental| hong kong office| 物業投資| office building| Commercial Building| Grade A Office| 寫字樓| 商業大廈| 甲級寫字樓| 頂手| 租寫字樓| leasing| Rent Office| 地產新聞| office for sale|

school| international school of hong kong| international school| school in Hong Kong| primary school| elementary school| private school| UK school| british school| extracurricular activity| Hong Kong education| primary education| top schools in Hong Kong| Preparatory| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| primary school hong kong| private school hong kong| british international school| extra-curricular| school calendars| boarding school| school day| Bursary| British international school Hong Kong| British school Hong Kong| English primary school Hong Kong| English school Hong Kong| International school Hong Kong| School Hong Kong| boarding school Hong Kong| best school in Hong Kong| School fees|

electric bike| Best smartwatch| Best Wilreless earphones|